به گزارش ایسنا، دریافت مرخصی یک حق قانونی برای کارگران و کارمندان است که در قانون پیش‌بینی شده و به آنها اجازه می‌دهد در روزهای غیرتعطیل و در شرایط ضروری بدون حضور در محل و به منظور انجام کار شخصی و پیش‌آمده از مرخصی استفاده کنند.

مرخصی انواع مختلفی دارد که از جمله آنها می‌توان به مرخصی استحقاقی، استعلاجی، ساعتی و بدون حقوق اشاره کرد. برابر قانون کار، مرخصی به عنوان یکی از حقوق اساسی کارگران تعریف شده تا رفاه و حفظ سلامت آنها در محیط کار تضمین شود و در صورت نیاز از آن استفاده کنند.

مرخصی استحقاقی

مرخصی استحقاقی، نوعی مرخصی با حقوق است که تمام کارگران و کارمندان بر اساس قانون به ازای هر سال کاری از آن برخوردار می‌شوند.این مرخصی سالانه ۳۰ روز معادل یک ماه کاری به اضافه ۴ روز جمعه است و هر کارگر به طور متوسط ۲.۵ روز مرخصی استحقاقی در هر ماه دریافت می‌کند.

مرخصی استعلاجی

مرخصی استعلاجی، نوعی مرخصی با حقوق است که به کارگر و کارمند اجازه می‌دهد در صورت بیماری و یا نیاز به درمان و مراقبت پزشکی آن را دریافت کند.این مرخصی به منظور حفظ سلامت فرد و اجازه استراحت و درمان برای بهبود بیماری در قوانین کار و تامین اجتماعی دیده شده است.

مرخصی شیردهی زنان (پاس‌ شیر)

طبق ماده ۷۸ قانون کار این مرخصی در ایران به مادران شیرده داده می‌شود و کارگران زن در طول دوران شیردهی، حق دارند از مرخصی شیردهی استفاده کنند.این مرخصی به ازای هر ۳ ساعت کار، نیم ساعت مرخصی و استراحت شیردهی است و تا پایان دو سالگی کودک و تا زمانی که ۲۴ ماهه می‌شود ادامه دارد.

مرخصی ازدواج و فوت

در قانون کار برای مرخصی فوت بستگان درجه یک و مرخصی ازدواج، ۳ روز مرخصی با حقوق در نظر گرفته شده است. این مرخصی‌ها جدا از مرخصی استحقاقی سالانه هستند و قابل انتقال به زمان دیگری نیستند.

طبق ماده ۷۳ قانون کار، در صورت فوت همسر، پدر، مادر و فرزند، کارگر می‌تواند از ۳ روز مرخصی با حقوق استفاده کند. این مرخصی برای شرکت در مراسم خاکسپاری و عزاداری و رسیدگی به امور مرتبط با فوت فرد متوفی در نظر گرفته شده و مستقل از مرخصی استحقاقی سالانه است و امتیاز آن را از بین نمی‌برد.

طبق ماده ۷۳ قانون کار کارگر می‌تواند در صورت ازدواج از ۳ روز مرخصی با حقوق و دستمزد استفاده کند. این مرخصی جهت آماده‌سازی و انجام مراسم ازدواج و رسیدگی به امور شخصی مرتبط با آن در نظر گرفته شده و مستقل از مرخصی استحقاقی سالانه است.

مرخصی زایمان

مرخصی زایمان در ایران به مدت ۹ ماه برای زنان شاغل تعیین شده است. در صورت تولد دوقلو یا چند قلو، این مدت ممکن است به یک سال افزایش یابد. در طول این مدت، زنان حق دریافت کمک هزینه بارداری و بیمه را دارند و سازمان تأمین اجتماعی موظف است این مدت را تحت پوشش بیمه‌ای قرار دهد.

بر اساس ماده ۱۷ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، مدت مرخصی زایمان با پرداخت تمام حقوق و فوق العاده‌های مرتبط به ۹ ماه تمام افزایش یافته است. در صورت درخواست مادر تا ۲ ماه از این مرخصی در ماه‌های پایانی بارداری قابل استفاده است و مرخصی مذکور برای تولد فرزندان دوقلو و بیشتر ۱۲ ماه پیش‌بینی شده است.

مردانی که همسرشان شاغل هستند در زمان زایمان همسرشان می‌توانند از مرخصی زایمان استفاده کنند. مدت این مرخصی دو هفته است و برای شاغلان بخش خصوصی نیز قابل اعمال است.این مرخصی در قانون اصلاح قوانین تنظیم خانواده و جمعیت مصوب ۱۳۹۲ پیش‌بینی شده است.

مرخصی حج

مرخصی حج واجب تمتع، یک مرخصی با حقوق است که در اختیار کارگران و کارمندان مشمول قانون کار به منظور ادای فریضه حج تمتع (حج واجب) قرار می‌گیرد. این مرخصی یک ماهه و ۳۰ روزه است و افراد می‌توانند از یک ماه مرخصی استحقاقی یا مرخصی بدون حقوق برای انجام فریضه حج واجب استفاده کند.اگر کارگر ذخیره مرخصی استحقاقی لازم را نداشته باشد، می‌تواند از ۳۰ روز مرخصی بدون حقوق استفاده کند.این مرخصی تنها یک بار در طول مدت خدمت فرد قابل استفاده است و در طول مدت مرخصی استحقاقی،حقوق فرد پرداخت می‌شود.

مرخصی بدون حقوق

کارگر و کارفرما می‌توانند با توافق یکدیگر نحوه استفاده از مرخصی بدون حقوق را تعیین کنند.مدت این مرخصی و شرایط برگشت به کار پس از استفاده از مرخصی بدون حقوق، باید در قرارداد کار بین کارگر و کارفرما مشخص شود.

مرخصی کارگران مشاغل سخت و زیان آور

در مشاغل سخت و زیان‌ آور، مرخصی استحقاقی سالانه ۵ هفته معادل ۳۰ روز است. ماده ۶۵ قانون کار به صراحت مرخصی سالانه کارگران شاغل در مشاغل سخت و زیان‌آور را ۵ هفته اغلام کرده است.این مرخصی بیشتر از مخرصی استحقاقی در مشاغل عادی است و به کارگران مشاغل سخت و زیان‌آور کمک می‌کند تا برای بازیابی انرژی و بهبود وضعیت جسمی و روحی خود زمان بیشتری داشته باشند.

مرخصی‌های استفاده نشده

در ایران، حق مرخصی‌های استفاده نشده و مانده کارکنان تحت شرایط خاصی قابل پرداخت و یا انتقال به سال آینده است. در صورت عدم استفاده از مرخصی استحقاقی، افراد می‌توانند مرخصی‌های استفاده نشده خود را ذخیره و از آنها برای سالهای بعد استفاده کنند. مابقی مرخصی‌های استفاده نشده به صورت ریالی و در قالب بازخرید مرخصی در پایان سال قابل دریافت است.

مرخصی بین تعطیلی

برای روزهای بین تعطیلی، مرخصی خاصی وجود ندارد و در قانون کار چیزی برای این حالت پیش بینی نشده است اما افراد می‌توانند از مرخصی استحقاقی برای عدم حضور در کار و در روزهای بین تعطیلی استفاده کنند.

مرخصی ساعتی

مرخصی ساعتی، بخشی از مرخصی استحقاقی است که کارمندان می‌توانند برای انجام کارهای ضروری در ساعات اداری،با موافقت کارفرما از آن استفاده کنند. این نوع مرخصی از میزان مرخصی استحقاقی کسر می‌شود و در صورتی که به ۸ ساعت برسد، یک روز مرخصی محسوب می‌شود.

مرخصی ساعتی، استفاده از بخش کوچکی از مرخصی استحقاقی برای انجام کارهای ضروری یا اداری است که نیازمند حضور در خارج از محیط کار است.برابر ماده ۷۰ قانون کار، مرخصی کمتر از یک روز کار جزو مرخصی استحقاقی به شمار می‌رود.

برخی نکات مهم در خصوص دریافت مرخصی

زمان و مدت استفاده از مرخصی استحقاقی و بدون حقوق، باید به تایید کارفرما برسد.

کارگران مشاغل سخت و زیان‌آور از مزایای بیشتری در زمینه مرخصی برخوردار هستند.

در صورت عدم توافق کارگر و کارفرما در مورد زمان مرخصی، نظر اداره کار لازم الاجراست.

در صورت بازنشستگی، از کار افتادگی کلی، تعطیلی کارگاه یا فوت کارگر، مطالبات بابت مرخصی‌های استفاده نشده به کارگر یا ورثه پرداخت می‌شود.

در قانون کار، پیش‌بینی مرخصی برای روزهای جمعه و تعطیلات رسمی وجود دارد و کارگران کارمزد برای این روزها دریافت می‌کنند.

به گزارش ایسنا، گرفتن مرخصی یکی از دغدغه‌های اصلی کارگران و کارمندان به شمار می‌رود که جهت رسیدگی به امور شخصی یا نیاز ضروری و دلایلی همچون بیماری به آنها اعطا می‌شود. مرخصی با هدف حفظ سلامت جسمی و روانی، ایجاد تعادل بین زندگی کاری و شخصی و همچنین رسیدگی به امور شخصی و خانوادگی به افراد داده می‌شود که نه تنها در قوانین ایران بلکه در سایر کشورها نیز مورد تاکید قرار گرفته است.

به گزارش ایسنا، بیمه بیکاری یکی از حمایت‌های اجتماعی است که سازمان تامین اجتماعی بر اساس آن مکلف است با دریافت حق بیمه بیکاری مقرر به کارگران مشمول قانون بیمه که به طور غیر ارادی بیکار و از سوی ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی معرفی شده‌اند، مقرری بیمه بیکاری پرداخت کند.

بیمه شدگانی که به دلیل بروز حوادث قهریه و غیرمترقبه از قبیل سیل، زلزله، جنگ، آتش‌سوزی و… بیکار شوند، می‌توانند از مقرری بیمه بیکاری استفاده کنند.همچنین بیمه شدگانی که به علت تغییرات ساختار اقتصادی واحد مربوطه به تشخیص وزارتخانه ذیربط و تأیید شورای عالی کار، بیکار موقت‌ شناخته شوند بیمه بیکاری دریافت خواهند کرد.

چنانچه کارگر استعفا دهد یا ترک کار کند و یا بیکاری وی ناشی از خاتمه کار و تسویه حساب باشد، بیکاری غیر ارادی محسوب نشده و طبعا شامل دریافت مقرری بیمه بیکاری نخواهد شد.

در واقع غیر ارادی بودن بیکاری، ملاک اصلی برقراری حمایت‌های قانونی برای بیمه‌شدگان بیکار است و عامل اصلی در احراز شرایط دریافت مقرری بیمه بیکاری بر پایه اخراج استوار شده است، به این معنا که بیمه‌شده کار خود را به اختیار از دست نداده باشد؛ مثلا اخراج به دلیل عدم نیاز نیروی کار یا عدم تفاهم کارگر و کارفرما در ادامه همکاری صورت گرفته باشد.

چنانچه کارگر استعفا دهد یا ترک کار کند و یا بیکاری وی ناشی از خاتمه کار و تسویه حساب باشد، بیکاری غیر ارادی محسوب نشده و طبعا شامل دریافت مقرری بیمه بیکاری نخواهد شد، همچنین کارگرانی که برخلاف میل و اراده خود بازخرید شوند ولی آماده کار باشند از مقرری بیمه بیکاری بهره‌مند خواهند بود.

در همین راستا، آرمین خوشوقتی – کارشناس روابط کار – در یک گفت وگوی رادیویی ضمن تشریح شرایط استفاده از بیمه بیکاری می گوید:برای دریافت بیمه بیکاری، ۵ شرط اصلی وجود دارد که نخستین شرط این است که فرد مشمول قانون کار باشد.

وی می افزاید: شرط دوم این است که فرد باید تحت پوشش صندوق تأمین اجتماعی بوده و کارفرما داشته باشد و کارفرما ۳ درصد حق بیمه بیکاری او را پرداخت کرده باشد.

این کارشناس روابط کار سومین شرط تعلق بیمه بیکاری را بیکاری بدون میل و اراده‌ شخص عنوان کرد و گفت:شرط چهارم این است که در آخرین روز اشتغال یا مشغول به کار بوده یا در مرخصی به سر می‌برده است و شرط پنجم هم داشتن حداقل شش ماه سابقه پرداخت حق بیمه به صورت اجباری است.

او تاکید دارد که برخلاف تصورات رایج، داشتن یک سال سابقه کار در آخرین کارگاه جزو شرایط قانونی نیست و اگر به این دلیل با درخواست بیمه بیکاری کارگر مخالفت شود، این اقدام خلاف قانون محسوب می‌شود.

خوشوقتی می گوید در صورت رد شدن بیمه بیکاری به این دلیل، فرد می‌تواند به دیوان عدالت اداری مراجعه کرده و با استناد به مقررات، حق خود را دریافت کند.

این کارشناس روابط کار درعین حال با اشاره به الزام برخی کارفرمایان به ارائه‌ «نامه اعلام عدم نیاز» تصریح کرد: طبق رأی دیوان عدالت اداری در سال‌های اخیر، الزام به ارائه این نامه بی‌مورد و بی‌اثر تلقی شده است. اگر کارفرما از صدور آن امتناع کند، کارگر می‌تواند با مراجعه به مراجع حل اختلاف و ثبت دادخواست بازگشت به کار، این موضوع را اثبات کند و رأی جایگزین دریافت نماید.

کارگرانی که در شرکتهای پیمانکاری مشغول به کار بوده و به شکل غیر ارادی بیکار شده باشند، مشمول بیمه بیکاری خواهند شد.

خوشوقتی تصریح کرد: در صورتی که فرد به شکل غیرارادی و بدون میل شخصی از کار بیکار شده باشد، حتی اگر در شرکت پیمانکاری مشغول به کار بوده، مشمول بیمه بیکاری خواهد شد.البته در برخی مشاغل غیرمستمر و پروژه‌ای، این مسأله ممکن است متفاوت باشد اما در صورتی که فرد در دفتر مرکزی شرکت و در شغلی مستمر اشتغال داشته باشد، حتی با پایان قرارداد امکان بهره‌مندی از بیمه بیکاری برای او وجود دارد.

چه گروه‌هایی مشمول دریافت بیمه بیکاری نمی‌شوند؟

قانون بیمه بیکاری بازنشستگان و از کار افتادگان کلی، صاحبان حرف و مشاغل آزاد، رانندگان، کارگران ساختمانی و قالیبافان بدون کارفرما، بیمه شدگان اختیاری و اتباع خارجی را از دریافت مقرری بیمه بیکاری مستثنا کرده است.

عامل اصلی در احراز شرایط دریافت مقرری بیمه بیکاری بر پایه اخراج استوار شده است به این معنا که بیمه‌شده، کار خود را به اختیار از دست نداده باشد؛ مثلا اخراج به دلیل عدم نیاز کارگر یا عدم تفاهم کارگر و کارفرما در ادامه همکاری صورت گرفته باشد. بنابر این چنانچه کارگر استعفا دهد یا ترک کار کند و یا بیکاری وی ناشی از خاتمه کار و تسویه حساب باشد بیکاری غیر ارادی محسوب نمی‌شود و طبعا شامل دریافت مقرری بیمه بیکاری نخواهد شد.همچنین کارگرانی که برخلاف میل و اراده خود بازخرید شوند ولی آماده کار باشند از مقرری بیمه بیکاری بهره‌مند خواهند بود.

به گزارش ایسنا، در حال حاضر مدت زمان دریافت مقرری بیمه بیکاری جزو سوابق پرداخت حق بیمه فرد بیمه شده محسوب می شود.افرادی که به طور غیر ارادی از کار بیکار شده‌اند، موظفند مراتب بیکاری خود را از طریق ثبت درخواست در سامانه جامع روابط کار وزارت کار به نشانی https://prkar.mcls.gov.ir اعلام کنند.

باتوجه به اینکه سازمان تامین اجتماعی در ردیف خدمات خود نسبت به ارائه بیمه بیکاری به بیمه‌شدگان بیکار، با هدف پرداخت مقرری مربوطه و جبران بخشی از زیان‏‌های وارده به کارگران که ناشی از بیکاری غیرارادی و ناخواسته آنان رخ داده، اقدام می‌کند، در همین رابطه موسسه کار و تامین اجتماعی به برخی سوالات بیمه‌شدگان در این باره پاسخ داده است.

به گزارش ایسنا، در فصل اول کتاب «پرسش و پاسخ در زمینه تامین اجتماعی» به برخی از سوالات مطرح در زمینه بیمه بیکاری پاسخ داده شده است:

جدول بیمه بیکاری

– کارگرانی که از مقرری بیمه بیکاری برخوردار شده و متعاقب آن، به کار اشتغال پیدا کرده‌اند، آیا در صورتی که مجدداً بیکار شوند، دوباره می‌توانند از مقرری بیمه بیکاری استفاده کنند و برای بیکاری دفعات بعد چطور؟

به طور کلی، کارگران بیمه‌شده مشمول قانون کار می‌توانند در طول عمر کاری خود، قبل از بازنشستگی یا از کارافتادگی کلی، چنانچه مجرد باشند، حداکثر ۳۶ ماه و در صورت متاهل یا متکفل بودن، حداکثر از ۵۰ ماه مقرری بیمه بیکاری استفاده کنند. به این ترتیب، چنانچه کارگری در مقطعی از اشتغال خود به دلیل بیکاری بدون میل و اراده، مدتی از مقرری بیمه بیکاری بهره‌مند شده باشد، چنانچه در موارد اشتغال بعدی، مجددا بیکار شده و این بیکاری با تشخیص مراجع ذیصلاح، خارج از میل و اراده آنان صورت گرفته باشد.

برای بار دوم یا دفعات بعد مجدداً محق به دریافت مقرری بیمه بیکاری خواهند شد؛ به طوری که کارگر بیمه‌شده در هر مرحله از بیکاری خود در صورت واجد شرایط بودن و داشتن سابقه پرداخت حق‌بیمه، می‌تواند از باقیمانده مدت استحقاقی مقرری بیمه بیکاری برخوردار شود، مشروط بر اینکه برای کارگران مجرد با احتساب دوره‌های قبلی استفاده از مقرری بیمه بیکاری، حداکثر از ۳۶ ماه و برای کارگران متأهل یا متکفل از ۵۰ ماه تجاوز نکند.

– چنانچه کارگری از مقرری بیمه بیکاری استفاده کند، در صورت اشتغال و بیکاری مجدد، آیا مدت برخورداری از مقرری بیمه بیکاری در دفعات قبل، جزء سوابق پرداخت حق بیمه برای بهره‌مندی از مقرری بیمه بیکاری محسوب می‌شود؟

چون در ایام استفاده از مقرری بیمه بیکاری، رابطه بیمه‌ای کارگر بیکار با سازمان تأمین اجتماعی به لحاظ واریز حق بیمه و حق بیمه بیکاری به سازمان قطع است. به این لحاظ، احتساب این مدت، جزء سوابق بیمه جهت برخورداری از مقرری بیمه بیکاری موضوعیت ندارد که در این رابطه، تبصره ۲ ماده ۶ قانون بیمه بیکاری در مقام بیان عدم احتساب مدت استفاده از مقرری بیمه بیکاری جزء سابقه پرداخت حق بیمه در برخورداری از این مقرری اشعار می‌دارد، مدت دریافت مقرری بیمه بیکاری جزء سوابق پرداخت حق بیمه کارگر بیمه شده از نظر بازنشستگی، از کارافتادگی کلی و فوت محسوب خواهد شد.

– کارگرانی که از مرخصی بدون حقوق استفاده می‌کنند، چنانچه پس از اتمام مرخصی و مراجعه آنان به کارگاه جهت ادامه اشتغال، کارفرما اقدام به قطع همکاری با آنها کند، آیا می‌توانند مشمول مقرری بیمه بیکاری قرار گیرند؟

کارگری که بنا به توافق به عمل آمده با کارفرما، از مرخصی بدون حقوق یا مرخصی تحصیلی که از انواع مرخصی بدون حقوق است، استفاده می‌کند، در طول مدتی که در مرخصی به سر می‌برد، رابطه قراردادی وی با کارفرما به حالت تعلیق در می‌آید و کارگر باید بعد از اتمام مرخصی بدون حقوق، ظرف ۳۰ روز برای ادامه اشتغال به کارگاه مراجعه کند، در غیر این صورت مستعفی خواهد بود و مشمول اخذ سالی یک ماه سنوات خدمت قرار می‌گیرد. چنانچه کارگر در مهلت ۳۰ روزه پس از پایان مرخصی بدون حقوق به واحد مربوطه رجوع ولی کارفرما از ادامه کارش جلوگیری کند، او حق دارد ظرف مدت ۳۰ روز در مراجع حل اختلاف طرح شکایت کند و اگر این مهلت برای طرح دادخواست از سوی کارگر مراعات نشود، مستعفی شناخته می‌شود و در این حالت نیز محق به دریافت سالی یک ماه سنوات خدمت خواهد شد.

در هر دو حالت فوق، نظر به اینکه استعفا از مصادیق بیکاری بدون میل و اراده محسوب می‌شود؛ لذا شمول مقرری بیمه بیکاری به کارگر در انطباق با مقررات قانون بیمه بیکاری نخواهد بود و بالاخره کارگری که از خاتمه پس مرخصی بدون حقوق، ظرف ۳۰ روز به کارگاه مراجعه و کارفرما اقدام به اخراج او می‌کند و این شخص در فرجه قانونی ۳۰ روزه به اداره کار و امور اجتماعی اقامه دادخواست می‌کند، در این صورت، چنانچه مراجع حل اختلاف دلایل ارائه شده از سوی کارفرما برای اخراج را نپذیرند، حکم بازگشت به کار کارگر را با دریافت حق‌السعی از تاریخ مراجعه به کارگاه تا تاریخ صدور رأی صادر می‌کنند و در این زمینه، اگر رأی این مراجع مبتنی بر موجه بودن اخراج باشد، در این صورت، ضمن محق شناختن کارگر به اخذ سالی ۴۵ روز مزایای پایان کار، چنانچه بیکاری وی در انشای رأی بدون میل و اراده تشخیص داده شود، این کارگر که بعد از اتمام مرخصی بدون حقوق بیکار شده است، با توجه به سابقه پرداخت حق بیمه، مشمول استفاده از مقرری بیمه بیکاری قرار خواهد گرفت.

– آیا دریافتی‌های کارگران بیمه شده بیکار از بابت مقرری بیمه بیکاری، مشمول کسر مالیات می‌شود یا خیر؟

همانگونه که در تبصره ۶ ماده هفت قانون بیمه بیکاری آمده است، مقرری بیمه بیکاری مانند سایر مستمری‌های تأمین اجتماعی، از پرداخت هرگونه مالیات معاف خواهد بود و در همین رابطه، طبق ماده ۱۱۲ قانون تأمین اجتماعی، بیمه‌شدگانی که به موجب این قانون مستمری یا کمک نقدی دیگری از سازمان دریافت می‌کنند نسبت به وجوه دریافتی از پرداخت هرگونه مالیات معاف هستند.

منبع : ایسنا

به گزارش ایسنا، اداره کل اشتغال اتباع خارجی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی طی بخشنامه‌ای میزان جدید جریمه کارفرمایانی که از خدمات اتباع خارجی غیرمجاز و فاقد پروانه کار استفاده می‌کنند را برای اجرا به ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها ابلاغ کرد.

به موجب این بخشنامه به استناد بند (ج) ماده (۱۱) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و بر اساس مصوبه اخیر شورای عالی کار مبنی بر تعیین حداقل حقوق و دستمزد روزانه در سال ۱۴۰۳، میزان جریمه کارفرمایانی که از خدمات اتباع خارجی غیرمجاز و فاقد پروانه کار استفاده کنند، بابت هر روز اشتغال غیرمجاز مبلغ ۱۱ میلیون و ۹۴۳ هزار و ۶۴۰ ریال تعیین شده که در صورت تکرار تخلف، این میزان ۲ برابر خواهد شد.

سال گذشته جریمه به‌کارگیری اتباع غیر مجاز خارجی بابت هر روز اشتغال، ۸ میلیون و ۸۴۷ هزار و ۱۴۰ ریال بود که این رقم در سال ۱۴۰۳ از سوی اداره کل اشتغال اتباع خارجی وزارت کار ۱۱ میلیون و ۹۴۳ هزار و ۶۴۰ ریال اعلام شده و ۳۱۰ هزار تومان نسبت به سال گذشته بیشتر شده است.

بر اساس ماده ۱۲۰ قانون کار، اتباع بیگانه نمی‌توانند در ایران مشغول به‌ کار شوند مگر آنکه دارای روادید ورود با حق کار مشخص بوده و مطابق قوانین و آیین‌نامه‌های مربوطه، پروانه کار دریافت کرده باشند.

مطابق با بند ج ماده ۱۱ قانون تنظیم بخشی از درآمدهای دولت، هر کارفرمایی که به صورت غیرمجاز از نیروی کار خارجی استفاده کند یا در مشاغلی به جز شغل تعیین شده در پروانه کار اقدام کند، به ۵ برابر حداقل دستمزد برای هر روز اشتغال جریمه می شود.

با توجه به مصوبه شورای عالی کار که حداقل دستمزد روزانه امسال را ۲۳۸ هزار و ۸۷۲ هزار تومان تعیین کرده است، مبلغ جریمه بابت هر روز اشتغال غیرمجاز اتباع خارجی به میزان ۵ برابر حداقل دستمزد روزانه و معادل ۱ میلیون و ۱۹۴ هزار و ۳۶۴ تومان خواهد بود که در صورت خودداری کارفرمایان از پرداخت جریمه مقرر در این بند، بر اساس ماده (۱۸۱) قانون کار مصوبه ۲۹ آبان ماه ۱۳۶۹ مجمع تشخیص مصلحت نظام تعقیب کیفری به عمل خواهد آمد.

طبق گزارش وزارت کار از وضعیت اشتغال اتباع خارجی و بر مبنای عملکرد ۶ ماهه سال ۱۴۰۲ تعداد ۱۱۹۵ فقره پروانه کار برای نیروهای خواهان اشتغال توسط وزارت کار صادر شده و طی این مدت ۳۱۲۲ مورد پروانه کار برای افراد خارجی شاغل در کشور از طریق این وزارتخانه تمدید شده است. همچنین تعداد ۲۴ هزار و ۷۵۰ مورد بازرسی از کارگاه‌ها، ۱۹۲۷ فقره گشت مشترک شناسایی اشتغال اتباع غیرمجاز و شناسایی ۶۷۰۵ مورد کارفرمای متخلف در دستور کار وزارت کار قرار گرفته و محقق شده است.

پیش از این معاون اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، آمار اشتغال اتباع خارجی در کشور را بیش از ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار نفر اعلام کرده و گفته بود: حضور اتباع خارجی در کشور صرفنظر از ابعاد امنیتی، ابعاد فرهنگی و اقتصادی هم دارد و وزارت کار به کسانی مجوز می‌دهد که حضورشان در داخل کشور قانونی و قابل شناسایی باشند.

به گزارش ایسنا، برابر قانون کار اتباع بیگانه‌ای که فاقد پروانه کار، پروانه کار موقت یا کارت کار موقت باشند، اجازه اشتغال در کشور را ندارند و در صورت اشتغال و به‌کارگیری، کارفرمای آنها متخلف و مشمول جریمه خواهد شد.