در صورت عدم پرداخت از طرف کارفرما، کارگر باید درخواست اجرای حکم صادر شده را در سامانه جامع روابط کار ثبت کند. سپس، با مراجعه به اداره کار، نامه‌ای از اداره کار به اجرای احکام دادگستری دریافت کرده و پرونده برای اجرا به جریان می‌افتد.

اگر در رای، کارفرما به واریز حق بیمه ایام اشتغال کارگر محکوم شده باشد، کارگر باید درخواست اجرای حکم را در سامانه جامع روابط کار ثبت کند.

پس از صدور رای از هیئت تشخیص یا حل اختلاف اداره کار و قطعی شدن آن، بسته به نوع محکومیت مندرج در رای، روش‌های مختلفی برای اجرای حکم وجود دارد.

۱- اجرای محکومیت مالی کارفرما: اگر در رای محکومیت مالی برای کارفرما ذکر شده باشد، در ابتدا کارفرما موظف است مبلغ مندرج در رای را به کارگر پرداخت کرده و با وی تسویه حساب کند. در صورت عدم پرداخت از طرف کارفرما، کارگر باید درخواست اجرای حکم صادر شده را در سامانه جامع روابط کار ثبت کند. سپس، با مراجعه به اداره کار، نامه‌ای از اداره کار به اجرای احکام دادگستری دریافت کرده و پرونده برای اجرا به جریان می‌افتد.

۳- محکومیت اجرایی: ممکن است در رای اداره کار، محکومیت‌هایی مانند تغییر شغل یا موارد مشابه وجود داشته باشد. اجرای آرای با این مضمون نیز مشابه حالت اول است و از طریق درخواست اجرا در سامانه و سپس ارجاع پرونده به اجرای احکام دادگستری انجام می‌شود.

منبع: کارتابان

عدم واریز بیمه از جانب کارفرما باعث شده که سوابق بیمه من کم شده و خلاء داشته باشد. آیا حق بیمه‌ای که توسط کارفرما در سال‌های قبل پرداخت نشده خودمان می‌توانیم کسری سال های قبل را پرداخت کنیم؟

به گزارش کارگر ۲۴؛ وفق ماده ۱۴۸ قانون کار و ماده ۳۶ قانون تامین اجتماعی، کارفرما مکلف است حق بیمه ایام اشتغال کارگران خود را نزد سازمان تامین اجتماعی واریز نماید. با توجه به متن این دو ماده قانونی، این وظیفه و تکلیف قانونی کارفرما است که کارگران را بیمه نموده و حق بیمه آن را به نسبت سهم کارگر و کارفرما واریز نماید نه کارگر.

حال اگر کارگری مدتی در کارگاهی مشغول به کار بوده است که حق بیمه واریز نشده است کارگر می تواند نسبت به پرداخت حق بیمه ایام اشتغال از جانب کارفرما اقدام نماید. اقدامات قانونی برای واریز حق بیمه های پرداخت نشده توسط کارفرما در مقررات مربوط به قانون تامین اجتماعی و قانون کار پیش بینی شده است.

اقدام از طریق تامین اجتماعی: کارگر به سازمان تامین اجتماعی مراجعه کرده (یا از طریق سامانه آنلاین تامین اجتماعی) و فرم ادعای سابقه تکمیل شده و مدارک اثبات کننده اشتغال ادعایی ارائه می شود. این درخواست در کمیته مربوطه بررسی و نتیجه به بیمه شده اعلام می شود.

اقدام از طریق شکایت اداره کار: واریز حق بیمه های پرداخت نشده به روش مراجعه مستقیم به تامین اجتماعی اگر مورد پذیرش قرار نگرفت کارگر می تواند از طریق سامانه جامع روابط کار به آدرس prkar.mcls.gov.ir در مراجع حل اختلاف اداره کار طرح شکایت کند تا کارفرما مکلف به واریز حق بیمه ایام اشتغال شود.

با توجه به توضیحات داده شده خود کارگر راسا نمی تواند بدون تشریفات قانونی حق بیمه معوقه و پرداخت نشده را واریز نماید.

منبع: کارتابان

مطابق قانون تامین اجتماعی و آیین‌نامه اجرایی مشاغل سخت و زیان‌آور، مشاغلی که شرایط محیط کار آن‌ها موجب مواجهه مداوم کارگر با عوامل زیان‌آور فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی یا بیولوژیکی فراتر از حدود مجاز استاندارد شود، در این دسته قرار می‌گیرند. این مواجهه می‌تواند باعث بروز یا تشدید بیماری‌های شغلی و کاهش توانایی کار در طول زمان شود.

کارتابان نوشت: شناسایی و تایید یک شغل به‌عنوان «سخت و زیان‌آور» صرفا در صلاحیت کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر استانی است که با بررسی دقیق سوابق شغلی، گزارش بازرسی کار و بهداشت حرفه‌ای، و امکان‌سنجی حذف یا کاهش عوامل زیان‌آور، رای نهایی را صادر می‌کنند.

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم قانون، برای جبران آسیب‌های ناشی از این مشاغل، مزایای ویژه‌ای از جمله بازنشستگی زودتر از موعد و محاسبه سوابق با ضریب یک‌ونیم را پیش‌بینی کرده است. حتی افرادی که به‌صورت عادی بازنشسته شده‌اند، در صورت اثبات سابقه کار سخت و زیان‌آور، می‌توانند از این امتیازات بهره‌مند شوند.

در ادامه، به‌طور جامع شرایط، قوانین و مراحل استفاده از مزایای بازنشستگی سخت و زیان‌آور را بررسی می‌کنیم.

مقایسه شرایط بازنشستگی عادی و بازنشستگی مشاغل سخت و زیان‌آور

بازنشستگی در قانون تامین اجتماعی بر اساس دو عامل اصلی تعیین می‌شود: سن و سابقه پرداخت حق بیمه. این دو شرط بسته به نوع شغل (عادی یا سخت و زیان‌آور) و جنسیت بیمه‌شده، متفاوت است.

در بازنشستگی عادی لازم است فرد همزمان شرط حداقل سن و حداقل سابقه بیمه را داشته باشد. اما در برخی موارد، قانون استثنائاتی در نظر گرفته است که به بیمه‌شده اجازه می‌دهد زودتر از موعد و حتی بدون شرط سنی، بازنشسته شود؛ نمونه بارز این حالت، بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان‌آور است که با ضریب افزایش سابقه، امکان خروج از بازار کار را زودتر فراهم می‌کند.

جدول زیر، خلاصه مهم‌ترین شرایط بازنشستگی عادی و بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان‌آور را برای مردان و زنان نشان می‌دهد:

جدول مقایسه شرایط بازنشستگی عادی و بازنشستگی مشاغل سخت و زیان‌آور

جدول مقایسه شرایط بازنشستگی عادی و بازنشستگی مشاغل سخت و زیان‌آور

در بازنشستگی عادی، شرط سنی و سابقه بیمه باید هم‌زمان احراز شود. برای مثال، یک مرد می‌تواند با داشتن ۶۰ سال سن و حداقل ۲۰ سال سابقه بیمه، یا در حالت عادی با ۵۰ سال سن و ۳۰ سال سابقه بیمه، بازنشسته شود.

برای زنان این شرایط از لحاظ سنی ۵ سال کمتر از مردان در نظر گرفته شده است. همچنین، در صورتی که سابقه بیمه کمتر از ۲۰ سال باشد، حداقل سابقه لازم برای بازنشستگی ۱۵ سال است که مستمری متناسب با میزان سابقه پرداخت خواهد شد.

یکی از استثناهای مهم مربوط به زنان کارگر مشمول قانون کار است؛ این گروه می‌توانند با ۲۰ سال سابقه و ۴۲ سال سن بازنشسته شوند، اما مستمری آن‌ها بر اساس ۲۰ روز حقوق محاسبه شده و به اندازه حداقل حقوق همان سال افزایش پیدا نمی‌کند.

در مشاغل سخت و زیان‌آور، قانون‌گذار امتیاز ویژه‌ای قائل شده است. چنانچه فردی ۲۰ سال به‌طور متوالی در چنین مشاغلی کار کرده باشد، بدون شرط سنی بازنشسته می‌شود و سابقه او با ضریب ۱.۵ محاسبه می‌شود که معادل ۳۰ سال خواهد بود. همچنین، اگر سابقه کار سخت و زیان‌آور به‌صورت متناوب و ۲۳ سال و ۴ ماه باشد، پس از اعمال ضریب ۱.۵، سابقه به ۳۵ سال تبدیل می‌شود که باز هم بدون شرط سنی امکان بازنشستگی فراهم است.

ماده ۷۶ تبصره ۲ بند ب قانون تامین اجتماعی

افرادی که حداقل بیست سال متوالی و بیست و پنج سال متناوب در کارهای سخت و زیان‌آور (مخل سلامت) اشتغال داشته باشند و در هر مورد ‌حق بیمه مدت مزبور را به سازمان پرداخته باشند می‌توانند تقاضای مستمری بازنشستگی نمایند. هر سال سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و ‌زیان ‌آور یک و نیم سال محاسبه خواهد شد.

در قوانین و مقررات اولیه سخت و زیان آور چنین عنوان شده شریط بازنشستگی سخت و زیان آور به صورت متناوب باید ۲۵ سال سابقه کار داشته باشند تا بتوانند بدون شرط سنی بازنشسته شوند.

در یک استفساریه که از مجلس شورای اسلامی صورت گرفته، مجلس چنین نظر داده که سوابق سخت و زیان آور در هر حال با ضریب ۱.۵ محاسبه می‌شود. در این حالت اگر سابقه کارگر به ۲۵ سال برسد با ضریب ۱.۵ سوابق وی ۳۷.۵ سال خواهد شد.
سقف تعهدات تامین اجتماعی برای بازنشستگی ۳۵ سال است یعنی اگر سابقه بیمه شده به ۳۷ سال برسد مستمری وی با ۳۵ روز محاسبه و پرداخت می‌شود.

یکی از شرایط بازنشستگی تامین اجتماعی برای بازنشستگی بدون شرط سنی داشتن ۳۵ سال سابقه بیمه است. بنابراین اگر کارگری در کارهای سخت و زیان آور به صورت متناوب کار کند و سابقه وی به ۲۳ سال ۴ ماه برسد اعمال ضریب ۱.۵ سابقه بیمه وی را به ۳۵ سال خواهد رساند که این کارگر بدون شرط سنی و با سقف مستمری که ۳۵ روز هست بازنشسته
می‌شود.

بنابراین در عمل ۲۵ سال سابقه کار سخت و زیان آور متناوب در عمل به ۲۳ سال و ۴ ماه یا ۲۳.۴ سال کاهش یافته است. اگر کارگری بازنشستگی عادی داشته و بعد از بازنشستگی از شرایط بازنشستگی سخت و زیان آور اطلاع یافته، می‌تواند بعد از بازنشستگی عادی نیز درخواست بررسی سخت و زیان آور بودن مشاغل خود را مطرح کند.

دسته‌بندی مشاغل سخت و زیان‌آور و تفاوت گروه الف و ب

مطابق آیین‌نامه اجرایی بند (۵) ماده واحده قانون اصلاح تبصره (۲) ماده (۷۶) قانون تامین اجتماعی، مشاغل سخت و زیان‌آور به دو گروه اصلی «الف» و «ب» تقسیم می‌شوند. این تقسیم‌بندی بر اساس ماهیت عوامل زیان‌آور، میزان امکان حذف یا کاهش این عوامل و شرایط محیط کار انجام می‌شود.

۱. گروه الف

در این گروه، سختی و زیان‌آوری شغل ناشی از شرایط محیط کار است و به ماهیت ذاتی شغل وابستگی دائمی ندارد. به بیان دقیق‌تر، در صورتی که کارفرما اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه لازم را انجام دهد مانند ارتقای سیستم تهویه، کاهش سطح صدا، ایزوله کردن تجهیزات پرخطر، یا استفاده از تجهیزات ایمنی و بهداشتی استاندارد می‌توان میزان مواجهه کارگر با عوامل زیان‌آور را به کمتر از حدود مجاز کاهش داد یا به‌طور کامل حذف کرد.

در چنین حالتی، با تایید کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر مشاغل سخت و زیان‌آور، شغل موردنظر از فهرست این مشاغل خارج شده و مزایای بازنشستگی ارفاقی برای آن اعمال نخواهد شد.

۲. گروه ب

مشاغلی که ماهیتا سخت و زیان‌آور هستند و حتی با اجرای تمهیدات ایمنی و بهداشتی، همچنان دارای شرایط زیان‌آور خواهند بود. نمونه‌های بارز این گروه شامل کار در معادن، تونل‌های زیرزمینی، مجاورت با کوره‌های ذوب، جمع‌آوری زباله به‌صورت غیرمکانیزه، مشاغل مرتبط با مواد شیمیایی سمی، غواصی، کار در ارتفاع بیش از ۵ متر و سایر موارد مندرج در لیست رسمی کمیته‌های سخت و زیان‌آور است.

تفاوت اصلی مشاغل سخت و زیان آور گروه الف و ب

تفاوت کلیدی این دو گروه در امکان حذف یا کاهش عوامل زیان‌آور است. در گروه الف، اقدامات اصلاحی می‌تواند سختی و زیان‌آوری را برطرف کند، اما در گروه ب حتی پس از اعمال اقدامات، سختی و زیان‌آوری یک شغل به طور کامل از بین نمی‌رود.

نکته مهم: تعیین گروه و تشخیص سخت و زیان‌آور بودن آن، صرفا در صلاحیت کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر استانی سخت و زیان‌آور بوده و هیچ مرجع دیگری حق اظهارنظر قطعی در این زمینه ندارد.

قوانین و مقررات مرتبط با بازنشستگی سخت و زیان‌آور

مبنای قانونی بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان‌آور، بند (ب) تبصره ۲ ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی و آیین‌نامه اجرایی آن است که در سال ۱۳۸۵ به تصویب هیئت وزیران رسیده و همچنان مبنای عمل سازمان تامین اجتماعی و وزارت کار محسوب می‌شود. بر اساس این مقررات، تشخیص سخت و زیان‌آور بودن یک شغل صرفا در صلاحیت «کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر استانی» است و هیچ مرجع دیگری حتی خود تامین اجتماعی نمی‌تواند به تنهایی این عنوان را به شغلی بدهد یا آن را حذف کند. این کمیته‌ها با بررسی مستندات، بازدید از محل کار و سنجش میزان مواجهه با عوامل زیان‌آور فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیکی، در نهایت با رای اکثریت اعضا، سخت و زیان‌آور بودن شغل را تایید یا رد می‌کنند.

طبق قانون، سابقه کار در این مشاغل با ضریب ۱.۵ برابر محاسبه می‌شود؛ به این معنی که هر ۲۰ سال کار متوالی یا ۲۳.۴ سال کار متناوب در چنین مشاغلی، معادل ۳۰ یا ۳۵ سال سابقه بیمه خواهد بود و فرد می‌تواند بدون شرط سنی بازنشسته شود. البته شرط اصلی، پرداخت ۴ درصد حق بیمه اضافه بابت هر سال کار سخت و زیان‌آور است که قانون‌گذار آن را بر عهده کارفرما گذاشته است. در صورتی که کارفرما از پرداخت این مبلغ خودداری کند، تامین اجتماعی می تواند با ابزارهای اجرایی خود آن را از کارفرما دریافت کند. در صورتی که تامین اجتماعی در دریافت این مبلغ عاجز بوده و بر خلاف قانون بازنشستگی کارگر را منوط به دریافت حق بیمه سخت و زیان آور بکند کارگر می تواند در دیوان عدالت اداری علیه سازمان تامین اجتماعی طرح شکایت کند. همچنین کارگر می‌تواند شخصا آن را پرداخت کرده و سپس با شکایت در اداره کار آن مبلغ را از کارفرما مطالبه کند.

نکته مهم این است که صرف عنوان شغلی در لیست بیمه یا قرارداد کاری، به معنی سخت و زیان‌آور بودن آن نیست. حتی اگر شغلی در لیست مصوب گروه «ب» (مشاغل ماهیتا سخت و زیان‌آور) آمده باشد، باز هم باید شرایط واقعی محیط کار فرد و میزان مواجهه با عوامل زیان‌آور بررسی و تایید شود. همچنین، هرگونه تغییر شرایط محیط کار که باعث حذف یا کاهش عوامل زیان‌آور شود، می‌تواند باعث خروج آن شغل از فهرست مشاغل سخت و زیان‌آور گردد.

آیا بازنشستگی عادی مانع استفاده از مزایای سخت و زیان‌آور می‌شود؟

اشتغال در مشاغل سخت و زیان‌آور که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم سلامت جسمی و روانی کارگران را تهدید می‌کند، آثار و عوارض خود را در طول سال‌های خدمت برجای می‌گذارد. این آسیب‌ها با بازنشستگی عادی از بین نمی‌رود و به همین دلیل قانون‌گذار این موضوع را به‌عنوان «حق مکتسبه» کارگر به رسمیت شناخته است.

طبق ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی و اصلاحات بعدی آن، سوابق اشتغال در مشاغل سخت و زیان‌آور با ضریب ۱.۵ محاسبه می‌شود. این حق حتی بعد از بازنشستگی عادی نیز باقی است و بازنشستگی به شیوه معمول، مانع اعمال آن نمی‌شود. بنابراین کارگری که پیش‌تر در مشاغل سخت و زیان‌آور فعالیت داشته ولی به هر دلیل به شکل عادی بازنشسته شده است، می‌تواند درخواست بررسی سخت و زیان‌آور بودن سوابق خود را ارائه دهد. در صورت تایید کمیته بدوی و تجدیدنظر سختی کار، این سوابق در سیستم بیمه و حکم بازنشستگی اصلاح خواهد شد و مستمری نیز بر اساس آن مجددا محاسبه می‌شود.

رای وحدت رویه شماره ۴ مورخ ۱۳۸۸/۱/۱۶ و رای شماره ۲۲۵ مورخ ۱۳۸۹/۶/۲۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز صراحتا بیان می‌کند که بازنشستگی عادی، مانع استفاده بازنشسته از مزایای اشتغال در مشاغل سخت و زیان‌آور نیست.

شرایط لازم برای درخواست بازنشستگی سخت و زیان‌آور بعد از بازنشستگی عادی

بعد از بازنشستگی عادی، برخی از بیمه‌شدگان این تصور را دارند که دیگر امکان استفاده از مزایای سخت و زیان‌آور وجود ندارد؛ در حالی که طبق ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی، اصلاحات بعدی آن و همچنین آرای وحدت رویه دیوان عدالت اداری، سوابق اشتغال در مشاغل سخت و زیان‌آور یک «حق مکتسبه» محسوب می‌شود و بازنشستگی عادی مانع بهره‌مندی از این حق نیست.

افرادی که در طول دوران اشتغال خود، به‌طور تمام‌وقت یا بخشی از سوابقشان در مشاغل سخت و زیان‌آور بوده، می‌توانند حتی پس از بازنشستگی نیز درخواست بررسی و اعمال این سوابق را ارائه دهند. شرط اصلی، احراز و تایید اشتغال در این مشاغل توسط کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر سخت و زیان‌آور است.

در این مسیر، ارائه مدارک معتبر و مستندات شغلی (مانند لیست‌های بیمه، احکام کارگزینی، گواهی اشتغال از کارفرما یا سازمان‌های ذی‌ربط) به اثبات اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور کمک می کند. همچنین، تطابق عناوین شغلی درج‌شده در سوابق بیمه با مشاغل واقعی فرد، اهمیت ویژه‌ای دارد. برای اینکه بعد از تایید سخت و زیان آوری مشاغل در کمیته مربوطه، در تامین اجتماعی با مغایرت شغلی مواجه نشود توصیه می شود قبل از درخواست سخت و زیان آور بعد از بازنشستگی عادی، عناوین شغلی مندرج در سوابق بیمه از تامین اجتماعی استخراج شده و طبق همان عناوین شغلی درخواست سخت و زیان آور تکمیل شود.

در صورتی که بین عناوین شغلی واقعی و عناوین شغلی ثبت شده در بیمه مغایرت وجود داشته باشد و این مغایرت احتمال عدم تایید مشاغل سخت و زیان آور را داشته باشد، بیمه‌شده می تواند ابتدا نسبت به اصلاح سوابق شغلی از طریق اداره کار یا سازمان تامین اجتماعی اقدام کند. استخراج عناوین شغلی طول مدت اشتغال بعد از بازنشستگی عادی از طریق پرونده تامین اجتماعی موجود در شعبه مربوطه امکان پذیر است. با توجه به مکانیزه شدن سوابق بیمه، بیمه شده می تواند عناوین شغلی از ابتدای سال ۱۳۹۵ به بعد را در سامانه خدمات آنلاین تامین اجتماعی خود مشاهده کند.

مراحل ثبت و پیگیری درخواست بازنشستگی سخت و زیان‌آور بعد از بازنشستگی عادی

بازنشستگی عادی مانع از استفاده از مزایای مشاغل سخت و زیان‌آور نیست، اما درخواست و اعمال این مزایا پس از بازنشستگی نیازمند طی‌کردن روند قانونی و رعایت شرایط مشخصی است. کارگرانی که پس از بازنشستگی قصد دارند سوابق سخت و زیان‌آور خود را در حکم بازنشستگی لحاظ کنند، باید مراحل زیر را دنبال کنند:

۱. ثبت درخواست بررسی مشاغل در کمیته سخت و زیان‌آور

هر کارگری که ادعا داشته باشد تمام یا قسمتی از سوابق کاری وی سخت و زیان آور بوده باید درخواست بررسی مشاغل خود را در کمیته سخت و زیان آور ارائه کند. متقاضی باید با مراجعه به دبیرخانه کمیته استانی (به‌صورت حضوری یا از طریق سامانه اینترنتی)، فرم شماره ۱ را تکمیل و ثبت کند. این فرم باید دقیقا با عناوین شغلی درج‌شده در سوابق بیمه منطبق باشد تا در مراحل بعدی با مشکل مغایرت عنوان شغلی مواجه نشود.

۲. بازرسی مشترک و بررسی شرایط محیط کار

پس از ثبت درخواست، بازرسی مشترکی توسط بازرس کار و کارشناس بهداشت حرفه‌ای انجام می‌شود تا شرایط کار، میزان مواجهه فرد با عوامل زیان‌آور و مطابقت آن با حدود مجاز سنجیده شود.

۳. بررسی و صدور رای در کمیته بدوی

کمیته بدوی با توجه به گزارش بازرسی، در خصوص تایید یا رد سخت و زیان‌آور بودن شغل تصمیم می‌گیرد و سپس این رای به کارگر و کارفرما ابلاغ می‌شود.

۴. اعتراض به رای کمیته بدوی (در صورت نیاز)

در صورتی که رای کمیته بدوی مطابق نظر متقاضی نباشد، وی می‌تواند ظرف ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ، فرم شماره ۴ را برای اعتراض به کمیته تجدیدنظر ارائه کند و در نهایت رای قطعی صادر می‌شود.

۵. ارسال رای قطعی به سازمان تامین اجتماعی

پس از قطعی‌شدن رای، نتیجه به سازمان تامین اجتماعی ارسال می‌شود تا سوابق سخت و زیان‌آور در پرونده بیمه‌ای و حکم بازنشستگی فرد لحاظ شود.

۶. پرداخت ۴٪ حق بیمه مشاغل سخت و زیان‌آور

سازمان تامین اجتماعی میزان ۴٪ حق بیمه مربوط به سوابق سخت و زیان‌آور را محاسبه و به کارفرما ابلاغ می‌کند. در صورتی که کارفرما از پرداخت حق بیمه مشاغل سخت و زیان‌آور امتناع کند، یا کارفرما در دسترس نباشد و امکان وصول حق بیمه مربوطه فراهم نشود، سازمان تامین اجتماعی ممکن است از بازنشستگی بیمه‌شده خودداری کند؛ در حالی که این اقدام برخلاف قانون تامین اجتماعی است. در چنین مواردی، چند راهکار قانونی وجود دارد:

الف) کارگر می‌تواند شخصا حق بیمه سخت و زیان‌آور را پرداخت کرده و سپس برای دریافت آن از کارفرما، در مراجع حل اختلاف اداره کار علیه او طرح شکایت کند. این روش زمانی سریع‌تر به نتیجه می‌رسد که کارفرما در دسترس باشد، اموالی برای توقیف داشته باشد و کارگر توانایی پرداخت اولیه حق بیمه را داشته باشد.

ب) مطابق ماده ۳۶ قانون تامین اجتماعی تاخیر یا عدم پرداخت حق بیمه، مسئولیت و تعهدات سازمان در قبال بیمه‌شده را ساقط نمی‌کند. بنابراین حتی اگر سازمان تامین اجتماعی قادر به وصول حق بیمه از کارفرما نباشد، نباید بازنشستگی بیمه‌شده را مشروط به دریافت حق بیمه سخت و زیان‌آور از کارفرما کند.

در چنین حالتی، کارگر باید با استناد به ماده ۳۶، درخواست بازنشستگی و برقراری مستمری خود را به شعبه تامین اجتماعی ارائه دهد. پس از دریافت پاسخ کتبی از شعبه و در صورت مخالفت، می‌تواند علیه سازمان تامین اجتماعی و شعبه مربوطه در دیوان عدالت اداری طرح شکایت کند.

۷. اعمال اصلاحات در حکم بازنشستگی عادی و پرداخت مابه‌التفاوت مستمری

پس از تکمیل مراحل و تسویه ۴٪ حق بیمه، سازمان تامین اجتماعی موظف است حکم بازنشستگی را اصلاح و مابه‌التفاوت مستمری را از تاریخ احراز شرایط محاسبه و پرداخت کند.

نکات مهم برای موفقیت در درخواست بازنشستگی سخت و زیان‌آور بعد از بازنشستگی عادی

۱. رعایت مهلت‌های قانونی اعتراض

چنانچه در زمان اشتغال درخواست بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان‌آور ارائه شده ولی رای کمیته بدوی یا تجدیدنظر منفی بوده است، لازم است به مهلت‌های مقرر قانونی توجه شود. مهلت اعتراض به رای کمیته بدوی ۱۵ روز و مهلت اعتراض به رای کمیته تجدیدنظر در دیوان عدالت اداری ۳ ماه از تاریخ ابلاغ رای می‌باشد. عدم رعایت این مهلت‌ها منجر به قطعیت رای و از بین رفتن حق اعتراض و تجدید نظر خواهی می‌شود.

۲. بررسی و تطبیق سوابق شغلی

پیش از ثبت درخواست، ضروری است عناوین شغلی مندرج در سوابق بیمه با شغل واقعی فرد مطابقت داده شود. مغایرت عناوین شغلی از جمله مهم‌ترین دلایل رد درخواست در کمیته‌های بازنشستگی تامین اجتماعی است. در صورت وجود مغایرت، ابتدا باید نسبت به اصلاح عنوان شغلی از طریق سازمان تامین اجتماعی یا اداره کار اقدام گردد.

۳. ارائه مستندات کامل

اثبات اشتغال در مشاغل سخت و زیان‌آور نیازمند ارائه مستندات معتبر از جمله احکام کارگزینی، گواهی اشتغال به کار، قراردادهای کار، لیست‌های بیمه و گزارش‌های بازرسی بهداشت حرفه‌ای می‌باشد. هرچه مستندات ارائه‌شده جامع‌تر و دقیق‌تر باشد، احتمال پذیرش درخواست افزایش خواهد یافت.

۴. دقت در ثبت‌نام اینترنتی

در حال حاضر در بسیاری از استان‌ها ثبت درخواست به‌صورت اینترنتی انجام می‌شود. لازم است اطمینان حاصل شود که ثبت‌نام در سامانه استان محل اشتغال انجام شده است، زیرا ثبت در سامانه سایر استان‌ها موجب اطاله فرآیند و از دست رفتن زمان قانونی خواهد شد.

راه اندازی سامانه کشوری هم در حال حاضر در جریان است و برخی از استان ها از سامانه کشوری استفاده می کنند. بنابراین ضروری است قبل از ثبت درخواست از اداره کار محل سایت و سامانه درخواست بازنشستگی سخت و زیان آور سوال شود.

۵. پیگیری مستمر فرآیند رسیدگی

دریافت کد رهگیری صرفا آغاز فرآیند است و پیگیری منظم وضعیت پرونده ضروری می‌باشد. در صورت صدور رای منفی، باید بلافاصله و در مهلت مقرر نسبت به ثبت اعتراض اقدام گردد.

در برخی موارد پرونده در جریان رسیدگی به مواردی مانند بایگانی اشتباه و … ناخواسته از جریان رسیدگی خارج می‌شود و منجر به سپری شدن زمان بسیار زیاد و گاهی عدم رسیدگی می‌شود. پیگیری‌ها در زمان‌های مناسب می‌تواند از بروز چنین مشکلاتی پیشگیری کند.

۶. آگاهی از حقوق قانونی بازنشستگی سخت و زیان آور بعد از بازنشستگی عادی

بر اساس آراء وحدت رویه شماره ۴ و ۲۲۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری، بازنشستگی عادی مانع بهره‌مندی از مزایای قانونی مشاغل سخت و زیان‌آور نیست. این حق از جمله حقوق مکتسبه کارگر بوده و در صورت احراز شرایط قانونی، قابل اعمال در سوابق بیمه و حکم بازنشستگی خواهد بود.

پرسش‌های متداول درباره بازنشستگی سخت و زیان‌آور بعد از بازنشستگی عادی

۱. آیا پس از بازنشستگی عادی می‌توان درخواست بازنشستگی سخت و زیان‌آور داد؟

بله. مطابق ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی و آرای وحدت رویه شماره ۴ و ۲۲۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری، بازنشستگی عادی مانع بهره‌مندی از حقوق مکتسبه ناشی از اشتغال در مشاغل سخت و زیان‌آور نیست. در صورت احراز شرایط، امکان اصلاح سوابق و اعمال مزایا در حکم بازنشستگی وجود دارد.

۲. مهلت قانونی برای ثبت درخواست بعد از بازنشستگی عادی چقدر است؟

مهلت و زمان مشخصی برای ثبت درخواست بازنشستگی سخت و زیان آور بعد از بازنشستگی عادی وجود ندارد و بیمه شده بدون محدودیت زمانی می تواند نسبت به درخواست بازنشستگی سخت و زیان آور بعد از بازنشستگی عادی اقدام کند.

۳. آیا تمامی سوابق سخت و زیان‌آور با ضریب ۱.۵ محاسبه می‌شود؟

بله، اما به شرط آنکه این سوابق توسط کمیته‌های سخت و زیان‌آور یا سایر مراجع ذیصلاح تایید شده باشد. بدون تایید رسمی، سازمان تامین اجتماعی هیچ شغلی را سخت و زیان‌آور محسوب نمی‌کند.

۴. در صورت مغایرت عنوان شغلی، چه باید کرد؟

ابتدا باید از طریق سازمان تامین اجتماعی فرم اصلاح عنوان شغلی را تکمیل و مدارک لازم را ارائه دهید. اگر نتیجه نگرفتید، با طرح شکایت در اداره کار و سپس در صورت لزوم در دیوان عدالت اداری، نسبت به اصلاح عنوان شغلی اقدام کنید.

۵. آیا پرداخت ۴ درصد حق بیمه سخت و زیان‌آور بر عهده کارگر است؟

خیر. این مبلغ بر اساس قانون بر عهده کارفرماست. در صورت تعطیلی یا عدم دسترسی به کارفرما، سازمان تامین اجتماعی موظف به پیگیری و وصول مبلغ از طرق قانونی است و نباید این موضوع مانع بازنشستگی کارگر شود.

۶. مراحل ثبت درخواست سختی کار چگونه است؟

ثبت درخواست معمولا به صورت اینترنتی در سامانه استانی انجام می‌شود. پس از تکمیل فرم شماره ۱ و ارائه مدارک، پرونده در کمیته بدوی بررسی شده و در صورت رد درخواست، امکان اعتراض از طریق فرم شماره ۴ یا ثبت اینترنتی اعتراض وجود دارد.

۷. اگر سابقه سخت و زیان‌آور به صورت متناوب باشد، آیا باز هم امکان بازنشستگی بدون شرط سنی وجود دارد؟

بله. در صورت داشتن ۲۳ سال و ۴ ماه سابقه متناوب در مشاغل سخت و زیان‌آور و اعمال ضریب ۱.۵، سابقه به ۳۵ سال تبدیل می‌شود که برای بازنشستگی بدون شرط سنی کافی است.

نحوه محاسبه مرخصی استحقاقی کارگران شیفتی، نوبت کار و غیر نوبت کار

در مواد ۶۴ و ۶۵ قانون‌کار برای تمام کارگران، ایامی به عنوان مرخصی استحقاقی تعریف شده است. نحوه محاسبه مرخصی استحقاقی کارگران شیفتی، نوبت کار و غیر نوبت کار اعم از ۲۴-۴۸ و ۱۲-۲۴ و … نیز از این دو ماده قانونی تبعیت می کند. محاسبه مرخصی استحقاقی کارگرانی که غیر نوبت‌کار بوده و به صورت روز کار یا شب کار ثابت هستند ساده است ولی در خصوص محاسبه و کسر از مرخصی کارگران شیفتی و نوبتی و غیر نوبت‌کار این مساله دارای ابهاماتی است که در ادامه به این ابهامات پاسخ داده می شود.

-اگر کارگری یک نوبت یا یک روز یا یک شیفت مرخصی بگیرد چند ساعت یا چند روز از مرخصی وی باید کسر شود؟

-اگر کارگرانی که به صورت شیفتی اعم از ۲۴-۴۸ و یا ۱۲-۲۴ و حالت های مشابه دیگر مشغول به کار هستند و نوبت کاری موظفی آنان با تعطیل رسمی اعم از جمعه و غیر جمعه تلاقی داشته باشد و روزهای تعطیل رسمی که نوبت کاری موظفی آنان است مرخصی بگیرند از مرخصی استحقاقی آنان کسر می شود یا خیر؟

تعاریف و اصول مرخصی استحقاقی قانون کار
منظور از مرخصی استحقاقی در قانون کار چیست؟

منظور از مرخصی استحقاقی این است که کارگر با توافق کارفرما مدتی را سر کار حاضر نشود ولی از مزد و مزایا و بیمه این مدت بهره مند شود.

کدام عدم حضورها در کار مرخصی استحقاقی محسوب می شوند؟

در ماده ۶۹ قانون کار تاریخ استفاده از مرخصی با توافق کارگر و کارفرما تعیین شده است که در صورت اختلاف بین کارگر و کارفرما نظر اداره کار و امور اجتماعی محل لازم الاجرا خواهد بود.

نکته بسیار مهم در این ماده این است که مرخصی باید از طرف کارگر درخواست و از طرف کارفرما موافقت شود و سند و مدرک این موضوع برگه مرخصی است که معمولا حداقل دارای دو امضای کارگر و کارفرما است.

در صورتی که کارگر بدون دریافت مرخصی و موافقت کارفرما سر کار حاضر نشود مرخصی محسوب نشده و می تواند غیبت و کسر کار تلقی شود.

در صورتی که کارفرما بنا به دلایل مختلفی از تعدادی از کارگران بخواهد سر کار حاضر نشوند و در حالت عادی کارگران حاضر به انجام کار باشند نیز با توجه به عدم درخواست کارگر، مرخصی محسوب نشده و کارفرما مکلف به پرداخت مزد و مزایای این مدت خواهد بود.

توجه به این موضوع در نحوه محاسبه مرخصی استحقاقی کارگران شیفتی، نوبت کار و غیر نوبت کار مهم است.

مدت مرخصی استحقاقی سالانه کارگران چقدر است؟

در ماده ۶۴ قانون کار مرخصی استحقاقی سالانه کارگران ۲۶ روز کاری (با احتساب ۴ جمعه یک ماه) تعیین شده است. با توجه به اینکه هر روز کاری در قانون کار ۷ ساعت و ۲۰ دقیقه است مرخصی استحقاقی سالانه کارگران معادل ۱۹۰ ساعت و ۳۵ دقیقه خواهد بود.

مرخصی استحقاقی هم به صورت ساعتی و هم روزانه قابل استفاده است. در پایان قرارداد کار کارفرما مکلف است مانده مرخصی کارگران را بازخرید کنید.

یکی از الزامات استفاده از مرخصی استحقاقی، درخواست مرخصی از طرف کارگر و تایید آن توسط کارفرما است. سند این درخواست و تایید به عنوان فرم مرخصی شناخته می‌شود. برای دانلود رایگان فرم مرخصی قانون کار با فرمت PDF, Word و Excel روی لینک کلیک کنید

مرخصی استحقاقی از کدام قسمت از ساعات کاری کارگر باید کسر شود؟

نکته بسیار مهم در محاسبه مرخصی این است که مرخصی استحقاقی قانون کار صرفا به ساعات کار موظفی کارگران اختصاص دارد. به عنوان مثال کارگری را در نظر بگیریم که روز کار بوده و ساعات کاری وی از شنبه تا پنج شنبه هر روز از ساعت ۷:۳۰ لغایت ۱۶:۰۰ (۸:۳۰ دقیقه کارکرد در روز) بوده و روز جمعه تعطیل است.

اگر این کارگر روز سه شنبه از مرخصی استفاده کند چه مدت باید از مرخصی سالانه وی کسر شود؟ با توجه به اینکه این کارگر هر روز ۸:۳۰ کارکرد دارد و از این مدت ۷:۲۰ موظفی وی بوده و ۰۱:۱۰ اضافه کاری است لذا کارفرما باید معادل ۷:۲۰ که همان ساعات کار موظفی وی است از مرخصی سالانه کارگر کسر کند.

این مساله در نحوه محاسبه مرخصی استحقاقی کارگران شیفتی، نوبت کار و غیر نوبت کار اهمیت زیادی دارد.

نحوه محاسبه مرخصی کارگرانی که به جای روز جمعه روز دیگری از هفته را تعطیل هستند!

در برخی کارگاه ها مانند کشتارگاه های مرغ، کارگران به جای روز جمعه، روز پنج شنبه را به عنوان تعطیل هفتگی استفاده می کنند. یا ممکن است کارگران در کارگاه های دیگر به جای روز جمعه روز دیگری را به عنوان تعطیل هفتگی توافق کرده باشند.

سوال: اگر کارگری در روز جمعه که روز کار موظفی وی است با دریافت مرخصی سر کار حاضر نشود آیا این روز که روز تعطیل رسمی است از مرخصی وی کسر خواهد شد؟

کارگرانی که یک روز تعطیل هفتگی خود را در روزی غیر از جمعه قرار داده اند و به جای جمعه روز معین دیگری را تعطیل بوده و روز جمعه سر کار حاضر می شوند در واقع کار جمعه برای جبران آن قسمت از ساعات کار قانونی است که در یک روز معین دیگر در هفته انجام نداده اند.

در صورتی که کارگری روز جمعه موظفی خود را با دریافت مرخصی استحقاقی سر کار حاضر نشود این روز از مرخصی استحقاقی وی کسر خواهد شد.

نحوه محاسبه مرخصی کارگران ۲۴ ساعت کار و ۴۸ ساعت استراحت چگونه است؟

حالت اول از نحوه محاسبه مرخصی استحقاقی کارگران شیفتی، نوبت کار و غیر نوبت کار، کارگرانی با ساعات کاری ۲۴-۴۸ در طول هر ماه ۳۰ روزه ۱۰ نوبت ۲۴ ساعته سر کار هستند. این کارگران هر ماه ۳۰ روزه ۲۴۰ ساعت سر کار حضور دارند و در صورتی که مدتی به عنوان ساعت استراحت و غذا کسر شود در نهایت ساعت کار مفید ماهانه بدست خواهد آمد. در ادامه توضیحات فرض می کنیم که کل ۲۴ ساعت کارکرد مفید محسوب می شود.

نکته : با توجه به اینکه در کارهای ۲۴-۴۸ گردش نوبت های کاری اتفاق نمی افتد این نوع کار نوبت کاری محسوب نمی شود.

ساعت کار موظفی در هر نوبت ۲۴ ساعته

برای اینکه بدانیم چند ساعت از هر نوبت کاری موظفی بوده و چند ساعت از آن اضافه کاری است کافی است ساعت کار موظفی هر ماه را به تعداد نوبت کاری که ۱۰ است تقسیم کنیم. با توجه به اینکه ساعت کار موظفی هر ماه متفاوت است فرض می کنیم ساعت کار موظفی شهریور ۱۴۰۱ معادل ۱۹۱ ساعت است.

بنابراین با تقسیم ۱۹۱ ساعت به ۱۰ نوبت کاری، ساعت کار موظفی هر نوبت کاری معادل ۱۹ ساعت و ۶ دقیقه خواهد بود. بنابراین کارگران در هر نوبت کاری ۲۴ ساعته ۱۹ ساعت و ۶ دقیقه موظفی و ۴ ساعت و ۵۴ دقیقه اضافه کاری انجام می دهند.

سوال : اگر کارگر۲۴-۴۸ یک نوبت مرخصی بگیرد چند ساعت باید از مرخصی استحقاقی سالانه وی کسر شود؟

طبق توضیحات قسمت بالای این مقاله، مرخصی استحقاقی صرفا به ساعات کار موظفی تخصیص می یابد. بنابراین کارگری با شرایط این مثال اگر در ماه شهریور ۱۴۰۱ یک نوبت مرخصی بگیرد به میزان ۱۹ ساعت و ۶ دقیقه از مرخصی وی کسر خواهد شد.

نکته: این مدت برای هر‌ماه متفاوت است و باید از تقسیم ساعت‌کار موظفی هر ماه بر تعداد شیفت‌های کاری هر ماه محاسبه شود.

نحوه محاسبه مرخصی کارگران ۱۲ ساعت کار و ۲۴ ساعت استراحت چگونه است؟

حالت دوم از نحوه محاسبه مرخصی استحقاقی کارگران شیفتی، نوبت کار و غیر نوبت کار کارگران ۱۲-۲۴ شبیه محاسبه مرخصی ۲۴-۴۸ هستند. کارگران با این شرایط کاری در طول هر ماه ۳۰ روزه ۲۰ نوبت ۱۲ ساعته و در مجموع ۲۴۰ ساعت سر کار حضور دارند. ساعت کار مفید ماهانه کارگران از کسر مدت های استراحت و غذا (در صورت وجود) از مجموع ساعت حضور در کارگاه محاسبه می شود.

فرض می کنیم کل ۱۲ حضور کارگر در کارگاه ساعت کار مفید وی محسوب می شود.

توجه : با توجه به اینکه در کارهای ۱۲-۲۴ گردش نوبت های کاری اتفاق می افتد این نوع کار نوبت کاری صبح و شب محسوب می شود.

ساعت کار موظفی در هر نوبت ۱۲ ساعته

برای اینکه بدانیم چند ساعت از هر نوبت کاری موظفی بوده و چند ساعت از آن اضافه کاری است کافی است ساعت کار موظفی هر ماه را به تعداد نوبت کاری که ۲۰ است تقسیم کنیم. با توجه به اینکه ساعت کار موظفی هر ماه متفاوت است فرض می کنیم ساعت کار موظفی مرداد ۱۴۰۱ معادل ۱۸۳ ساعت است.

بنابراین با تقسیم ۱۸۳ ساعت به ۲۰ نوبت کاری، ساعت کار موظفی هر نوبت کاری معادل ۹ ساعت و ۹ دقیقه خواهد بود. بنابراین کارگران در هر نوبت کاری ۱۲ ساعته ۹ ساعت و ۹ دقیقه موظفی و ۲ ساعت و ۵۱ دقیقه اضافه کاری انجام می دهند.

سوال : اگر کارگر۱۲-۲۴ یک نوبت مرخصی بگیرد چند ساعت باید از مرخصی استحقاقی سالانه وی کسر شود؟

طبق توضیحات قسمت بالای این مقاله، مرخصی استحقاقی صرفا به ساعات کار موظفی تخصیص می یابد. بنابراین کارگری با شرایط این مثال اگر در ماه مرداد ۱۴۰۱ یک نوبت مرخصی بگیرد به میزان ۹ ساعت و ۹ دقیقه از مرخصی وی کسر خواهد شد.

اگر کارگرانی که به صورت شیفتی اعم از ۲۴-۴۸ و یا ۱۲-۲۴ و حالت های مشابه دیگر مشغول به کار هستند و نوبت کاری موظفی آنان با تعطیل رسمی اعم از جمعه و غیر جمعه تلاقی داشته باشد و روزهای تعطیل رسمی که نوبت کاری موظفی آنان است مرخصی بگیرند از مرخصی استحقاقی آنان کسر می شود یا خیر؟

پاسخ به سوال مهم بعدی در نحوه محاسبه مرخصی استحقاقی کارگران شیفتی، نوبت کار و غیر نوبت کار به شرح زیر است.

در کارهای نوبتی و غیر نوبتی که نوبت کاری موظفی کارگر با ایام تعطیل اعم جمعه و غیر جمعه تلاقی داشته باشد و کارگر مرخصی بگیرد جزو مرخصی استحقاقی کارگر محسوب می شود چرا که با توجه به اینکه کارگر در روز تعطیل، ساعت کاری که در روز دیگری که حضور نداشته را انجام می دهد.

برای روشن شدن این مساله حالت های زیر را در بررسی می کنیم:

سوال بالا شبیه این است که بگوییم آیا کارگری که روز جمعه یا تعطیل رسمی سر کار حاضر شود اضافه کاری محسوب می شود یا نه؟

این سوال پاسخ مطلق ندارد بلکه بستگی به این دارد که آیا کارگر در روزهای دیگر هفته کارکرد موظفی خود را انجام داده یا خیر؟ اگر در روزهای دیگر موظفی خود را انجام داده باشد کار در روز تعطیل اضافه کاری محسوب می شود ولی اگر روز جمعه به جای روز کاری دیگری سر کار حاضر شده و موظفی روز دیگری را انجام دهد اضافه کاری محسوب نمی شود. مثلا کارگری که تمام روزهای هفته غیر از چهار‌شنبه هر روز ۷ ساعت و ۲۰ دقیقه سر کار حاضر می‌شود بنابراین کارکرد روز جمعه وی به جای عدم کار در روز چهارشنبه است و اضافه کاری محسوب نمی شود.

کارگران ۲۴-۴۸ را در نظر بگیریم که نوبت کاری ۲۴ ساعته کارگر در روز جمعه واقع شده است. اگر این کارگر جمعه را بدون اینکه برایش مرخصی منظور شود سر کار حاضر نشود ۱۲۰ ساعت در کارگاه حضور ندارد. یا فرض کنیم کارگران قسمتی از کارگاه که روز کاری آنان به جمعه و یا روز تعطیل دیگری تلاقی داشته باشند همگی با این استدلال که روز جمعه تعطیل رسمی است و کارگر مکلف به حضور در کار در نوبت کاری خود نیست سر کار حاضر نشوند کار کارگاه مختل و تعطیل می شود.

در تبصره ۱ ماده ۶۲ قانون کار و تبصره ماده ۶۹ قانون کار الزام به حضور در کارهای مختلف پیش بینی شده است. الزام به حضور در سر کار در کارهایی که ماهیت آن کارها ایجاب می کند و یا کارگر در قرارداد کار به این امر توافق کرده است مغایرتی با مقررات قانون کار ندارد.

سوالات متداول در خصوص نحوه محاسبه مرخصی استحقاقی کارگران شیفتی، نوبت کار و غیر نوبت کار

برای هر نوبت مرخصی در کارهای نوبتی چند ساعت باید از مرخصی کارگران کسر شود؟

در کارهای نوبتی اعم از گردشی و غیر گردشی مانند ۱۲-۲۴ و ۲۴-۴۸ و ۸ ساعت گردشی، در هر نوبت مرخصی باید معادل ساعت کار موظفی همان شیفت و نوبت از مرخصی استحقاقی کارگران کسر شود. نحوه محاسبه عددی در داخل مقاله به صورت کامل توضیح داده شده است.

اگر نوبت کار موظفی کارگران با روز تعطیل رسمی مانند جمعه تلاقی کند و کارگر همان نوبت کاری را مرخصی بگیرد جزو مرخصی وی محسوب می شود یا خیر؟

با توجه به اینکه در روز تعطیل کارگر ساعت کار موظفی خود را انجام می دهد و کار در این روز برای جبران عدم کار در روز دیگری است لذا مرخصی این روز جزو مرخصی کارگر محسوب می شود.

کارتابان نوشت: حقوق و مزایای معوق کارگران با نرخ همان ایام کارکرد محاسبه و پرداخت می شود و در مراجع حل اختلاف کار نیز ملاک محاسبه معوقات، زمان تعلق آن است نه به روز.

در صورت اتمام قرارداد کار فقط مبلغ سنوات (مزایای پایان کار) و مانده مرخصی با آخرین مزد و حق السعی محاسبه می شود.

در صورتی که کارگری ادعای خسارت تاخیر تادیه داشته باشد ابتدا باید از بابت معوقات حقوق و مزایای خود در اداره کار شکایت کرده و پس از قطعی شدن رای اداره کار، در مراجع دادگستری دعوی مطالبه خسارت تاخیر تادیه مطرح کند. در این حالت نیز خسارت تاخیر تادیه از زمان طرح شکایت در اداره کار محاسبه می شود.

کارتابان نوشت: عناوین شغلی به صورت قراردادی تعیین می شوند و در هر کارگاه بستگی به چارت سازمانی کارگاه دارد. ممکن است برای وظایف مشابه در یک کارگاه عنوان شغلی کارمند مالی در نظر گرفته شود و در کارگاه دیگر کارشناس مالی.

از لحاظ حق بیمه و حقوق و مزایا

در صورتی که کارگاه مشمول دستمزد مقطوع نباشد تفاوت عنوان شغلی تاثیری در حق بیمه و سایر مزایای کارگر نخواهد داشت. آنچه مهم است حق بیمه پرداختی است که در میانگین دستمزد دو سال آخر برای بازنشستگی اهمیت دارد.

از لحاظ سخت و زیان آور

باید وقتی از لحاظ سن و سابقه (با فرض سخت و زیان آور بودن شغل مورد ادعا) حائز شرایط بازنشستگی شدید درخواست سختی کار بدهید تا کمیته سختی کار در این خصوص نظر دهد. هیچ شغلی از قبل مشخص نمی شود که سخت و زیان آور است یا خیر.

کارتابان نوشت: منظور ۹ روز در هر سال است و اگر کارگری سالیان متمادی در کارگاه مشغول به کار بوده و هر سال ۹ روز مرخصی ذخیره کرده باشد در نهایت کل مرخصی‌های ذخیره شده باهم جمع می‌شوند.

وفق ماده ۷۱ قانون کار در زمان اتمام قرارداد کار و یا قطع رابطه کاری به هر نحو، مطالبات مربوط به ذخیره و مانده مرخصی کارگر باید از جانب کارفرما پرداخت شود.

ماخذ محاسبه مبلغ هر روز ذخیره و مانده مرخصی کارگران معادل یک روز آخرین حق السعی آنان است نه مزد.

به گزارش کارتابان؛ در مقاله شرایط سفته حسن انجام کار در استخدام نحوه تکمیل و نمونه سفته پر شده حسن انجام کار، به صورت کامل توضیح داده شده است.

سفته هایی که احتمال دارد کارگر به کارفرما ارائه کند در شرایط عمومی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

۱-سفته حسن انجام کار

این عنوان نسبت به سایر انواع سفته رواج بیشتری دارد. حسن انجام کار در کارهای پیمانکاری بیشتر مصداق دارد تا روابط کارگری و کارفرمایی. حسن انجام کار را می‌توان به این شکل تعریف کرد: انجام درست و کامل یک وظیفه یا تعهد طبق شرایط مشخص شده در قرارداد که پیمانکار و یا شرکت پیمانکار تمام فعالیت ها را طبق توافقات انجام شده و طبق مشخصات و زمان‌بندی قرارداد به پایان برساند.

در قراردادهای پیمانکاری، پیمانکار تبعیت دستوری، فنی و زمانی از پیمان دهنده ندارد و نظارت مستمر و لحظه‌ای به عملکرد پیمانکار از طرف پیمان دهنده وجود ندارد. از طرفی ممکن است کار انجام شده طوری باشد که ایرادات آن در زمان‌های بعد از اتمام کار مشخص شود. لذا در قراردادهای پیمانکاری بازه‌ای برای تست و تحویل در نظر گرفته می‌شود و از این بابت یا مبلغی از قرارداد به عنوان حسن انجام کار مسدود می‌شود و یا تضمینی مانند سفته از پیمانکار دریافت می‌شود.

در روابط کارگری و کارفرمایی که کارگر تابع دستورات و نظامات کارگاه و کارفرما بوده و کارفرما نظارت مستمر بر عملکرد کارگر دارد به نظر می‌رسد حسن انجام کار به شکلی که در کارهای پیمانکاری معنی پیدا می‌کند، در روابط کارگری کارفرمایی معنی و مفهوم نداشته باشد. لذا سفته کارگر برای حسن انجام کار به شکل عمومی و بویژه برای کارگران ساده و کارگرانی که کارهای عادی انجام می‌دهند فاقد موضوعیت باشد. ممکن است در کارهایی مثل حسابرسی، انجام پروژه توسط کارگر بویژه زمانی که مدت قرارداد کار، مدت موقت و کوتاه و صرفا تا زمان اتمام کار باشد موضوعیت پیدا کند.

با توجه به شرح بالا می‌توان چنین برداشت کرد که سفته حسن انجام کار کارگر برای موارد خاصی مانند قراردادهایی با کار معین و برای کارهای خاصی و با محدودیت قابل دریافت باشد. در چنین مواردی نیز باید جزئیات کامل و دقیقی از شرایط اجرای سفته حسن انجام کار به نحوی که قابل تفسیر و یا سوء استفاده نشود در قرارداد کار ذکر شده و سفته نیز ضمیمه‌ی قرارداد کار باشد.

در این شرایط کارفرما صرفا در صورت احراز شرایط به اجرا گذاشتن سفته که در قرارداد کار و یا الحاقیه آن قید شده می‌تواند اجرای سفته کارگر را از مراجع ذیصلاح درخواست کند. بدیهی است که اگر کارگر نافی وقوع شرایط به اجرا گذاشتن سفته باشد می‌تواند هم در دفاعیات و یا به صورت دعوی تقابل از خود دفاع کند.

۲-سفته ترک کار

طبق تبصره ماده ۲۱ قانون کار، کارگری که استعفا می‌دهد باید حداقل یک ماه پس از ارائه استعفای کتبی به کار خود ادامه دهد و پس از آن حتی بدون اتمام قرارداد کار می‌تواند از حضور در کار خودداری کند. لازم به توضیح است که در صورتی که قرارداد کار مدت موقت باشد در زمان اتمام قرارداد کار رعایت این شرط لازم نیست و کارگر با اتمام قرارداد کار می‌تواند از تمدید و حضور در سر کار خودداری کند.

چنانچه سفته کارگر از بابت ترک کار باشد، کارفرما در شرایطی می‌تواند اجرا گذاشتن سفته کارگر را عملی کند که ترک کار توسط کارگر موجب ورود خسارت به کارفرما شده باشد. اگر ترک کار کارگر موجب ورود خسارتی به کارفرما شده باشد ابتدا کارفرما باید میزان خسارت و محکومیت کارگر را از طریق مراجع دادگستری مشخص نماید سپس به همان میزان می‌تواند سفته کارگر را به اجرا بگذارد.

نکته مهم این است که پس از طی مراحل محکومیت کارگر و مشخص شدن میزان خسارت، سفته ترک کار نیز کارایی خود را از دست داده و کارفرما بدون سفته هم می‌تواند این خسارت را از کارگر مطالبه کند.

در خصوص ترک کار و خسارت ادعایی باید به این موضوع هم توجه شود که کارفرما مکلف است راهکارهای مدیریتی برای این موضوع داشته باشد چرا که ممکن است کارگر به دلایل موجه مانند بیماری، فوت، بازنشستگی، از کارافتادگی و موارد مشابه نتواند به کار خود ادامه دهد. پس کارفرما باید این شرایط را در نظر گرفته و برای عدم حضور کارگر در سر کار پیش‌بینی های لازم را انجام دهد.

در صورتی که ترک کار موجه باشد کارفرما نمی‌تواند اجرا گذاشتن سفته کارگر را درخواست کند.

۳-سفته خسارت کارگر به کارفرما

ممکن است طی قرارداد کار سفته‌ای از کارگر، از بابت خسارات احتمالی به اموالی که در اختیار کارگر قرار دارد و یا خسارت احتمالی وارده به سایر اموال کارگاه و کارفرما دریافت شود. برای این نوع سفته هم باید روال دادگستری برای تعیین میزان خسارت، مسبب ورود خسارت و میزان تاثیر عملکرد کارگر در خسارت وارده مشخص شود که در بند قبلی توضیح داده شد.

در چنین مواردی هم هر چند از کارگر سفته گرفته شده ولی عدم وجود سفته مانع ادعا و مطالبه خسارت از جانب کارفرما نیست و کارفرما می‌تواند از طریق مراجع قضایی خسارت ادعایی خود را از کارگر مطالبه کند.

۴-سفته بدهی و روابط تجاری

در طول کار ممکن است بین کارگر و کارفرما روابط مالی و تجاری خارج از روابط کاری ایجاد شود. به عنوان مثال کارگر مبلغی به عنوان قرض الحسنه از کارفرما دریافت کرده باشد و یا کارفرما جنس یا خدماتی خارج از رابطه کاری به کارگر فروخته باشد و از بابت بدهی کارگر به کارفرما سفته دریافت کرده باشد. در این حالت لازم است موضوع سفته و زمان تادیه بدهی از طرف کارگر و مبلغ آن به صورت صریح و دقیق مشخص شود.

چون این سفته خارج از روابط کارگری و کارفرمایی بوده لذا تابع مقررات مربوطه و خارج از قانون کار است که کارفرما می‌تواند برای مطالبه دین خود از کارگر، سفته کارگر را به اجرا بگذارد.

۵-سفته امانت و خیانت در امانت

در توضیحات قبلی به این نکته مهم اشاره شد که موقع تبادل سفته باید جزئیات، موضوع و موعد اجرای سفته با دقت مشخص شود. اگر رابطه کارگری کارفرما حاکم باشد و سفته سفید و بدون جزئیات از کارگر دریافت شود این سفته در مراجع قضایی به عنوان امانت تلقی می‌شود. اگر کارفرما پس از اتمام قرارداد کار از عودت سفته به کارگر خودداری کند یا از آن به عنوان تهدیدی برای کارگر استفاده کند به عنوان خیانت در امانت تلقی خواهد شد.

کارگر برای دریافت سفته خود در ابتدا اظهارنامه قضایی به کارفرما ارسال کرده و در صورت عدم عودت می‌تواند با موضوع خیانت در امانت علیه کارفرما در دادگاه شکایت کند.

نمونه متن اظهارنامه درخواست عودت سفته کارگر

مرحله نخستین پشنهاد برای دریافت سفته از کارفرما این است که کارگر اظهارنامه قضایی را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به کارفرما ارسال کند. نمونه متنی که در اظهارنامه می‌توان استفاده کرد به صورت زیر است.

«جناب آقای… با سلام

احتراما به استحضار می رساند اینجانب که از تاریخ …. تا تاریخ …. در آن کارگاه به عنوان کارگر مشغول به کار بودم در تاریخ …. سفته‌ای به مبلغ …. به و شماره……….. عنوان حسن انجام کار و امانت به شما تحویل دادم. حال که رابطه کاری بین بنده و آن کارگاه قطع شده است خواهشمند است اصل سفته اینجانب را ظرف مدت یک هفته به اینجانب عودت فرمایید.

در صورت عدم عودت در زمان مزبور اینجانب با ادعای خیانت در امانت علیه شما در مراجع قضایی طرح دعوی خواهم نمود.»

پس از اظهارنامه اگر کارفرما از عودت اصل سفته خودداری کند یا با ارائه پاسخی مانند مفقودی سفته و موارد مشابه استنکاف کند کارگر می‌تواند با موضوع خیانت در امانت در دادگاه علیه کارفرما طرح شکایت کند.

خیانت در امانت در سفته کارگر

موارد بسیاری از دعاوی خیانت در امانت از بابت عدم عودت سفته در مراجع قضایی مطرح شده است که اغلب منجر به محکومیت کارفرما شده است. در ادامه نمونه رای محکومیت کیفری کارفرما از بابت عدم عودت سفته و خیانت در امانت آورده شده است.

نمونه رای دادگاه: به اجرا گذاشتن سفته امانی کارگر توسط کارفرما

پیام: عدم استرداد سفته امانی کارگر بعد از پایان قرارداد کار و به اجرا گذاشتن آن ها توسط کارفرما، مصداق خیانت در امانت است.

رأی دادگاه بدوی

در خصوص اتهام آقای م. فرزند ع. با وکالت آقای م.ر. دائر بر خیانت در امانت نسبت به دو فقره سفته‌های شماره ۳۵۶۸۰۶ و ۹۴۷۵۱۱ موضوع شکایت آقای و.س. به این شرح که شاکی مدعی است به عنوان کارگر نزد متهم کار می‌کرده است و جهت تضمین دو فقره سفته‌های مذکور را نزد متهم به امانت گذاشته است و متهم نیز رسید داده است و مقرر بوده است پس از اتهام رابطه کارگری و کارفرمایی سفته ها را مسترد نماید و علی رغم این موضوع در حالی که استحقاق مطالبه وجه آن را نداشته است اقدام به طرح دادخواست حقوقی نموده است که طی دادنامه صادره از دادگاه حقوقی متهم صراحتاً به امانی بودن سفته‌ها اقرار نموده است.

با توجه به محتویات پرونده و اظهارات شاکی و رسید ابرازی از سوی وی و اظهار نامه ارسالی دادنامه شماره ۱۹۷ مورخ ۳۰/۰۲/۹۱ صادره از شعبه ۱۲۲ حقوقی تهران و اقرار متهم ضمن رسید عادی و دادنامه مذکور به امانی بودن سفته ها و این که مال مورد امانت می بایست به صاحبش مسترد شود و دفاعیات غیر موجه متهم و وکیل ایشان ضمن لوایح تقدیمی که بر خلاف اظهارات ایشان رابطه قراردادی وجود داشته است و فلسفه وجود مال یا سند امانی در این گونه موارد و بر اساس عرف استرداد آن است نه تملیک آن و سایر امارات و قرائن موجود در پرونده وقوع جرم محرز بوده، به استناد ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی حکم بر محکومیت وی به تحمل یک سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت احتمالی صادر می‌گردد. رأی صادره حضوری و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ، قابل اعتراض در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران است.

دادرس شعبه ۱۱۰۳ دادگاه عمومی جزایی تهران ـ رمضان

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

در خصوص تجدید نظر خواهی آقای م. با وکالت آقای م.ر. نسبت به دادنامه شماره ۴۳۵ مورخه ۲۳/۵/۱۳۹۱ صادره از شعبه ۱۱۰۳ دادگاه عمومی جزایی تهران که به موجب آن تجدید نظرخواه به اتهام خیانت در امانت به شرح رأی بدوی به تحمل یک سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی محکوم گردیده است با توجه به مجموع محتویات پرونده نظر به این که در این مرحله از دادرسی از ناحیه تجدید نظرخواه ایراد و اعتراض موجه و مدللی که موجبات نقض دادنامه تجدید نظرخواسته را فراهم نماید ارائه نگردیده است و بر مبانی استدلال و استنباط دادگاه نخستین در رسیدگی به موضوع و صدور حکم و رعایت موازین قانونی و تشریفات دادرسی خدشه و خللی مترتب نیست و دادنامه تجدید نظرخواسته مطابق دلایل موجود در پرونده وفق مقررات قانونی صادر گردیده است و ایراد تجدید نظرخواه در حدی نیست که موجب حصول علم به وجود اشتباه در حکم مزبور گردد، لذا اعتراض تجدید نظرخواه قابل انطباق با جهات مقرره در ماده ۲۴۰ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری نمی‌باشد ولیکن مشاهده می‌شود تجدید نظرخواه فاقد سابقه کیفری است و لحاظ اوضاع و احوال تجدیدنظرخواه استحقاق تخفیف مجازات را دارد. علی هذا دادگاه مستنداً به تبصره ۲ ماده ۲۲ قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب محکومیت یک سال حبس تعزیری را به شش ماه حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی تقلیل و تخفیف داده و ضمن رد تجدید نظرخواهی به عمل آمده استناداً به بند الف ماده ۲۵۷ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری با تخفیف مرقوم رأی معترض عنه را تأیید می‌نماید. رأی صادره قطعی است.

رئیس شعبه ۳۱ دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه

بلاغی ـ شریعتی

کارتابان نوشت: برای جبران فشارهای وارده به کارگران ناشی از این موضوع روش های مختلفی برای پرداخت مزد و یا فوق العاده های بیشتر از کار معمولی در نظر گرفته شده است. مانند مشاغل آتش نشانی، کارخانجات تولیدی، پرستاران، نگهبانی و حراست فیزیکی.

یکی از شرایط رایج کار در کارگاه ها نوبت کاری و شیفت کاری است. نوبت کاری در ماده ۵۵ قانون کار پیش بینی شده است.

برابر با ماده ۵۵ قانون کار اگر ساعات کار کارگری طوری باشد که در طول یک ماه چرخش داشته باشد به صورتی که نوبت های کار وی در صبح یا عصر یا شب واقع شده باشد به این نوع کار نوبت کاری و شیفت کاری گفته می شود.

انواع مختلف نوبت کاری و شیفت کاری

در ماده ۵۶ قانون کار چهار نوع نوبت کاری و شیفت کاری تعریف شده است

۱-نوبت کاری صبح و عصر

۲-نوبت کاری صبح و عصر و شب

۳-نوبت کاری صبح و شب

۴-نوبت کاری عصر و شب

به چه ساعاتی از روز در قانون کار صبح کار و به چه ساعاتی عصر کار و به چه ساعاتی شب کار گفته می شود؟

به صورت صریح در ماده ۵۳ قانون کار به ساعات کاری که بین ساعت ۲۲ (۱۰ شب) لغایت ساعت ۶ صبح روز بعد واقع شود ساعات شب کاری گفته می شود. مدت زمان شب کاری بین ساعت ۲۲ لغایت ۶ صبح روز بعد ۸ ساعت است.

بنابراین منطقی است که ۲۴ به ۳ تقسیم شود و با استنباط از ماده ۵۳ قانون کار بازه ساعات کار صبح و عصر و شب مشخص شود.

جدول ساعات کار نوبت کاری و شیفت کاری

۱-ساعات کار صبح از ساعت ۶ صبح لغایت ساعت ۱۴

۲-ساعات کار عصر از ساعت ۱۴ لغایت ساعت ۲۲

۳-ساعات کار شب از ساعت ۲۲ لغایت ساعت ۶ صبح روز بعد

درصدهای فوق العاده نوبت کاری و شیفت کاری

مزایای نوبت کاری و یا فوق العاده نوبت کاری به مبالغی مازاد بر مزد و حقوق عادی کارگران گفته می شود که کارگران برای کار در شرایط نوبت کاری از کارفرما باید دریافت نمایند.

از آنجا که سختی انجام کار در صبح و عصر و شب یکسان نیست و کارگری که به صورت نوبت کار صبح و عصر کار می کند و یا کارگری که به صورت صبح و عصر و شب کار می کند و یا ساعات کار وی صبح و شب و یا عصر و شب است از لحاظ ساعات کار شبانه و عصر متفاوت است بنابراین برای رعایت انصاف و عدالت لازم است فوق العاده نوبت کاری های مختلف باهم متفاوت باشد.

جدول درصدهای فوق العاده نوبت کاری

ماده ۵۶ قانون کار فوق العاده های نوبت کاری متناظر با انواع نوبت کاری را به صورت زیر تعریف کرده است :

مبنای محاسبه فوق العاده نوبت کاری

در متن ماده ۵۶ قانون کار به صراحت بیان شده است که نوبت کاری به کاری گفته می شود که در طول ماه گردش داشته باشد لذا برای کارهای کمتر از یک ماه نمی توان از عبارت نوبت کاری استفاده کرد. از مفهوم این ماده نیز واضح است که مبنای محاسبه فوق العاده نوبت کاری حقوق ثابت (موضوع ماده ۳۶ قانون کار) ماهیانه کارگران خواهد بود.

۳ سوال رایج و مهم فوق العاده نوبت کاری در قانون کار

۱-آیا به کارگران نوبت کار که نوبت کاری آنها در شب واقع می شود فوق العاده شب کاری نیز تعلق می گیرد؟

طبق ماده ۵۸ قانون کار فوق العاده شب کاری فقط به کارگران غیر نوبت کار تعلق می گیرد بنابراین کارگران نوبت کاری که در شب مشغول به کار باشند مستحق دریافت فوق العاده شب کاری نیستند.

۲-آیا به کارگران نوبت کار که نوبت کاری آنها در جمعه واقع می شود فوق العاده جمعه کاری نیز تعلق می گیرد؟

بله به کارگران نوبت کار که ساعات کار موظفی آن ها در ایام جمعه واقع می شود علاوه بر فوق العاده نوبت کاری به میزان مشخص شده در قسمت قبلی فوق العاده جمعه کاری به میزان ۴۰ درصد نیز باید پرداخت شود.

۳-آیا به کارگران نوبت کار فوق العاده اضافه کاری تعلق می گیرد؟

اگر ساعات کارکرد ماهیانه کارگران نوبت کار از ساعات کار موظفی ماهیانه قانون کار بیشتر باشد باید برابر با ماده ۵۹ قانون کار به آنان فوق العاده اضافه کاری پرداخت شود.

مثال هایی از انواع مختلف نوبت کاری

نوبت کاری شکل های ساده و پیچیده ای دارد و در هر کارگاه ممکن است با کارگاه دیگر متفاوت باشد لذا نمی توان همه انواع نوبت کاری را پیش بینی کرد. در مثال های زیر انواع ساده از نوبت کاری ها برای آشنایی و بحث گردش در طول یک ماه آورده شده است.

مثال های صحیح نوبت کاری صبح و عصر

۱-کارگری که ۱ هفته صبح ۱ هفته عصر کار کند و این تکرار شود.

۲–کارگری که ۱۰ روز صبح ۱۰ روز عصر کار کند و این تکرار شود.

۳–کارگری که ۱ هفته صبح ۱ هفته عصر کار کند و این تکرار شود.

۴-کارگری که ۱ هفته صبح و ۵ روز عصر کار کند و این تکرار شود.

مثال غیر صحیح نوبت کاری صبح و عصر

۱-کارگری که ۲۰ روز صبح و ۱۵ روز عصر کار کند و این تکرار شود.

این نوع کار نوبت کاری نمی تواند باشد چون در طول یک ماه تکرار نمی شود بلکه در طول ۳۵ روز تکرار می شود.

مثال های صحیح نوبت کاری صبح و عصر و شب

۱-کارگری که ۱ هفته صبح، ۱ هفته عصر و ۱ هفته شب کار کند.

۲-کارگری که ۱۰ روز صبح، ۱۰ روز عصر و ۱۰ روز شب کار کند.

۳–کارگری که ۶ روز صبح، ۱۲ روز عصر و ۱۲ روز شب کار کند.

مثال غیر صحیح نوبت کاری صبح و عصر و شب

۱-کارگری که ۱۲ روز صبح ۱۲ روز عصر و ۱۲ روز شب کار کند.

این نوع کار نوبت کاری نمی تواند باشد چون در طول یک ماه تکرار نمی شود بلکه در طول ۳۶ روز تکرار می شود.

مثال های صحیح نوبت کاری صبح و شب

۱-کارگری که ۱ هفته صبح ۱ هفته شب کار کند و این تکرار شود.

۲–کارگری که ۱۰ روز صبح ۱۰ روز شب کار کند و این تکرار شود.

۳–کارگری که ۱ هفته صبح ۱ هفته شب کار کند و این تکرار شود.

۴-کارگری که ۱ هفته صبح و ۵ روز عصر کار کند و این تکرار شود.

مثال غیر صحیح نوبت کاری صبح و عصر

۱-کارگری که ۲۰ روز صبح و ۱۵ روز شب کار کند و این تکرار شود.

این نوع کار نوبت کاری نمی تواند باشد چون در طول یک ماه تکرار نمی شود بلکه در طول ۳۵ روز تکرار می شود.

مثال های صحیح نوبت کاری عصر و شب

۱-کارگری که ۱ هفته عصر ۱ هفته شب کار کند و این تکرار شود.

۲–کارگری که ۱۰ روز عصر ۱۰ روز شب کار کند و این تکرار شود.

۳–کارگری که ۱ هفته عصر ۱ هفته شب کار کند و این تکرار شود.

۴-کارگری که ۱ هفته عصر و ۵ روز عصر کار کند و این تکرار شود.

مثال غیر صحیح نوبت کاری صبح و عصر

۱-کارگری که ۲۰ روز عصر و ۱۵ روز شب کار کند و این تکرار شود.

این نوع کار نوبت کاری نمی تواند باشد چون در طول یک ماه تکرار نمی شود بلکه در طول ۳۵ روز تکرار می شود.

]]> https://worldofacc.com/%d9%87%d9%85%d9%87-%da%86%db%8c%d8%b2-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d9%86%d9%88%d8%a8%d8%aa-%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%b4%db%8c%d9%81%d8%aa-%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%82%d8%a7%d9%86/feed/ 0